Jetlag -संपदा म्हाळगी-आडकर ४/१९/१०
 

मायदेशाला जाऊन, मस्त ट्रीप झाल्यावर येणारा  Jetlag हि अतिशय दुर्दैवी गोष्ट आहे. मायदेशाबाहेर जाऊन आलेल्या लोकांसाठी Jetlag हा शब्द अनोळखी नाही. Jetlag ची थोडक्यात माहिती अशी-
जगामध्ये एकाच वेळी विविध ठिकाणी दिवस रात्रीचे वेगवेगळे प्रहर चालू असतात. हे प्रहर संतुलित करण्यासाठी, जगामध्ये वेगवेगळे कालखंड पडले आहेत. ज्यांना इंग्रजीमध्ये टाइमझोन्स असे म्हणतात.
भारत आणि अमेरिका हे दोघेही वेगवेगळ्या कालखंडात पडतात. ढोबळ भाषेत सांगायचं झालं तर भारत आणि अमेरिका हे पृथ्वीवर एकमेकांच्या अगदी उलट बाजूस आहेत. (पाठीला पाठ लावल्यासारखे) त्यामुळे दोघांमध्ये वेळेचा फरकही फार मोठा आहे. लोकांना ह्याचा प्रकर्षाने अनुभव येतो. एका देशात जेंव्हा रात्र तेंव्हा दुसऱ्या देशात दिवस आणि उलट.

अश्या ह्या दिवस रात्रीच्या उलट सुलट वेळा असल्याने, ह्या दोन देशांदरम्यान प्रवास झाल्यावर फार पंचाईत होते. भारतातून अमेरिकेत आल्यावर अथवा अमेरिकेतून भारतात आल्यावर, दिवसा झोप येणे आणि रात्री निशाचर होणे असे प्रकार काही दिवस चालतात. बऱ्याच वेळा रात्री-अपरात्री सणकून भूक लागते. त्यात वाईट काही नाही म्हणा.. (रिकाम्या पोटी झोप न येण्याची कारणे देणारे पण बरेच असतात :)) विशेषत: लहान मुलांबरोबर प्रवास केला असेल आणि मुलांना Jetlag आला तर पालकांचे हाल कुत्रं खात नाही. असंच काहीसं ह्या वेळेस माझं आणि माझ्या नवऱ्याचं झालं. मुलीला Jetlag आल्याने ती रात्रभर आम्हाला जागवायची आणि दुसऱ्या दिवशी ऑफिसमध्ये, आम्हाला पेंग यायची. काही विचारू नका.
 
असा हा Jetlag येऊ नये ह्याकरिता विमान कंपन्या काही उपाययोजना करतात. म्हणजे तुम्ही जेंव्हा विमानातून प्रवास करत असाल तेंव्हा काही ठराविक वेळेला विमानातील दिवे बंद करतात. त्यावेळेस विमानातील हवाईसुंदरीदेखील खिडक्या उघडण्यास प्रतिबंध करतात. कारण असे की, बाहेर प्रकाश असला तरी प्रवाश्यांनी झोपावे. तर काही ठराविक वेळेस विमानातील सर्व दिवे चालू करून, खिडक्या उघडण्यास सांगतात. कारण असे की, प्रवाशांनी झोपेतून उठावे किंवा जागे राहावे. ही झोपण्याची किंवा जागण्याची वेळ, पोहोचण्याच्या ठिकाणाशी (Destination)  अशी मिळती-जुळती असते की तिथे पोहोचल्यावर प्रवाश्यांना Jetlag येऊ नये. काही प्रवासी मात्र विमानात पूर्ण वेळ झोपलेले मी पहिले आहेत. किती सुदैवी!
लहान मुले मात्र ह्यातील काही जुमानत नाहीत. पर्यायाने पालकांनाही त्यांच्याप्रमाणे वागावं लागतं. तशीच गोष्ट विमानात झोप न येणाऱ्यांची! त्यांना Jetlag शिवाय पर्याय नाही. 🙂
 
एकूण काय मायदेशाला जाऊन, मस्त ट्रीप झाल्यावर, दुसऱ्या दिवशी कामावर रुजू व्हायला लागणारयांसाठी Jetlag हि अतिशय दुर्दैवी गोष्ट आहे. Jetlag जाण्यासाठी तसा उपाय काही नाही- ‘दिवसा जागे राहणे/ तसा प्रयत्न करणे आणि रात्री झोपणे/ झोपण्याचा प्रयत्न करणे”
 
Advertisements