माय नेम इज अर्ल -संपदा म्हाळगी-आडकर २/१८/१०
 
अमेरिकेत फक्त विनोदी मालिका, चित्रपट आणि जाहिराती येणारी एक स्वतंत्र वाहिनी आहे. तिचं नाव TBS. ह्या वाहिनीवर काही अप्रतिम मालिका आणि चित्रपट पाहायला मिळतात. त्यातली एक मालिका म्हणजे “माय नेम इज अर्ल”.

भरत जाधव किंवा मकरंद अनासपुरे ह्यांच्या चित्रपटांइतके, डोके बाजूला ठेऊन पहायची ही मालिका नव्हे. मालिकेचा मूळ संकल्पना भारतीय विचारशैलीतून निर्माण झाल्याने ही मालिका खूप जवळची वाटते.

भारतीय भाषांनी इंग्रजीला बहाल केलेल्या अनेक शब्दांपैकी एक म्हणजे ‘कर्मा’ (Karma) ज्याला आपण ‘कर्म’ म्हणतो. कर्म ह्या संकल्पनेवर आधारित ही मालिका आहे. माणसाला चांगली कर्मे केल्यानेच चांगल्या गोष्टी मिळतात. किंवा “What goes around, comes around!” हा ह्या मालिकेचा गाभा आहे. 

मालिकेचा नायक अर्ल हिकी हा अमेरिकन तरुण. तो भुरटा चोर आहे.  त्यासाठी तो तुरुंगाची हवा ही खाऊन आला आहे.  परिस्थितीने त्याच्यावर चोरी करण्याची वेळ आणली असे नाही उलट चोरी करण्यात काही पाप आहे ह्याचीच त्याला जाणीव नाही.
अर्लचा लहान भाऊ रॅन्डी, कायम त्याची साथ देणारा. डोक्यात जरा कमी.  अर्लची पूर्वीची बायको जॉय. एक मित्र ज्याचं नाव आधी कोणालाच माहित नसतं आणि तो ही कुणाला ते सांगत नाही. हा मित्र एक खेकडे (crab) विकणाऱ्या बारमध्ये काम करत असल्याने सगळे त्याला crabman म्हणत असतात. त्याने नाव न सांगण्याचा मुख्य कारण हे कि ‘अमेरिकेत चालत असलेल्या साक्षीदार सुरक्षितता कार्यक्रमानुसार (विटनेस प्रोटेक्शन प्रोग्रॅम) कोणालाही नाव सांगण्याची त्याला परवानगी नसते.’ नंतर त्याचे नाव  डार्नेल असल्याचं उघड होतं. जॉय आता डार्नेलची बायको आहे. कॅटलायना हि अजून एक मैत्रीण. अर्ल आणि रॅन्डी राहत असलेल्या मोटेलमध्ये मेड आहे. ती अर्लला यादीतील नावे खोडण्यात मदत करते. रॅन्डीला ती आवडत असते. हा थोडक्यात पात्रपरिचय!
 Right click and choose Set as Wallpaper to change your desktop.
डावीकडून कॅटलायना, अर्ल, रॅन्डी, जॉय, डार्नेल
 
मालिकेची सुरुवात अशी- अर्ल हा चोऱ्या करून नुकताच तुरुंगातून बाहेर आला आहे. तो एका निर्जन पेट्रोल पंपावर जाऊन लॉटरीचे तिकीट विकत घेतो. बाहेर येता येता त्यावरील आकडे scratch करतो. आकडे जुळवल्यावर त्याला १ लाख अमेरिकन डॉलर्सची लॉटरी लागल्याचं लक्षात येतं. त्याचा आनंद साजरा करत, नाचत तो रस्त्यावर जातो. ह्या आनंदाच्या भरात त्याला एका मोटारगाडीची धडक बसते आणि तो तितेच बेशुद्ध पडतो. त्याचा लॉटरीचं तिकीटही कुठेतरी उडून पडतं. 

दवाखान्याच्या बिछान्यावर पडलेला असताना, अतिशय जहाल औषधांच्या प्रभावाखाली त्याला तिकीटाची आठवण येते. पण ते सापडत नाही. हे सगळं आपल्या ‘Karma’ मुळे झालं अशी त्याला जाणीव होते. त्यामुळे आत्तापर्यंत केलेल्या दुष्कार्मांची तो ‘यादी’ बनवतो. ज्या ज्या लोकांना त्याच्यामुळे थोडासाही त्रास झाला आहे, त्या सगळ्यांची नावे त्या यादीत आहेत. त्या सर्व लोकांचे नुकसान भरून द्यायचे आणि आपल्या पापांचे क्षालन करायचे तो ठरवतो. ही भरपाई करताना तो कितीतरी हाल सोसतो, गमती-जमती करतो, युक्त्या-क्लुप्त्या वापरतो. भरपाई केल्यावर तो त्या माणसाचं नाव यादीतून खोडून टाकतो. यादीवरून नाव हटेपर्यंत तो त्याचा पाठपुरावा करतो. ह्या नादात, कधी कधी यादीवर अजून काही लोक जमा होतात.

त्याची ही यादीची संकल्पना मला खूपच भावली. ही यादी करून ती खोडून काढण्याची कल्पना किती छान आहे. वरकरणी साधी वाटली तरी खूप काही शिकवणारी. अश्या याद्या करण्याची गरज खरंतर सगळ्यांना आहे. कुणी त्या मनात करतात, कुणी कागदावर! मनातलं कुणाला दिसत नाही. तशी यादी कुणाला दाखवायची गरजही नाही. 
 
अर्ल सोडून वरती सांगितलेली सर्व पात्रं मालिकेची रंगत वाढवतात. रॅन्डी अर्लला यादीमध्ये आणि ती संपवण्यात मदत करतो. भावासाठी पडेल ते काम करतो. आपल्या भोळसट आणि वेडेपणामुळे विनोदाची पखरण करतो. जॉयचा हातभार यादी संपवण्यापेक्षा तीत भर घालण्यात जास्त. पण तिच्या स्त्रीसुलभ कारास्थानांमुळे मजा येते. 

विवाहबाह्य संबंध झाकून (कारण ते मालिकेचा केंद्रबिंदू नाहीत. अमेरिकन विनोदशैलीचा तो मसाला आहे.) एकूणच सशक्त विनोद पाहायचा असल्यास ही मालिका नक्कीच प्रेक्षणीय आहे.

Advertisements